KARABORSACILK SÖMÜRÜCÜLÜKTÜR
Tarihî asırlardandevrimize kadar bütün cemiyetlerde çeşitli sebepler dolayısıyla zaman zaman fiyatartışları olmuş, büyük halk kitleleri mağduriyetlere düşmüştür.
İslâm Dini, tabîişartların sebep olduğu hayat pahalılığınımanevî açıdan değerlendirmiş, konuya inanç yönünden yaklaşmıştır. Aşağıdasunacağımız hadis bu gerçeği belgelemektedir.
-Salât ve Selam üzerine olsun-Peygamberimiz Hz.Muhammed dönemindeMedine'de ölçüsüz fiyat artışları oldu.
(İş bilir sahâbiler Hz.Peygamber'e (S.) başvurarak şöylece) ricada bulundular:
-Ya Resûlellah! Ölçüsüz fiat artışları oldu. Bizler(alıcı ve satıcılar) için fiatları belirleyiniz; narh koyunuz.
Allah'ın Resulü (bu teklifi olumlu karşılamadı ve) şu gerekçesini deşöylece açıkladı:
- Hiç şüphesiz (çok veya az mahsul vererek) rızıklandıran, rızkıbollatan ve darlatan (böylece ucuzluğun ve pahalılığın ortamını hazırlayan)Allah'tır.
Ben sizden birinizin can ve mal hususunda bir haksızlığa uğramasındanötürü benden davacı olduğu halde Allah'ın huzuruna çıkmak istemiyorum.» (1)
İslâm âlimleri Peygamberimizin bu açıklamalarından ilham alarak normalarz ve talep kanunlarına göre oluşan pazar fiyatlarına müdahaleyi olumlubulmamışlardır.
İslâm Dini, tabiî şartların oluşturduğu fiyat artışlarını îmanmantığıyla sabır ve kanaat ölçüleri içerisinde değerlendirirken, çıkarlardoğrultusunda sunî(yapay)müdahalelerle fiyat artışlarına zemin hazırlanmasınışiddetle yasaklamıştır.
Peygamberimiz bu mevzuda şöyle buyurmuşlardır:«(Çok kazanmakve sömürücü gruplara kazandırmak için fiyatları yükseltmek maksadıyla)Müslümanların koyduğu fiyatları alıcılar aleyhine olumsuz yönde etkileyenkişiyi büyük bir ateş azabına uğratmaya Allah and içmiştir.»(2)
İslâm, tabîi şartlarda oluşan pazara müdahaleleri yasaklarken,müdahalenin en belirli ve müessir şekli olan karaborsacılığı da şiddetlemenetmiş, bu işlemin toplum haklarına büyük bir tecavüz olduğunu açıklamıştır.
İhtikârve spekülâsyon kelimeleri ile de ifade olunan «Karaborsacılık: çok çokkazanabilmek için fiyatların artmasını bekleyerek, halkın ihtiyaç duyduğumalları satmayıp tutmaktır.» kiharamların en büyüklerindendir.
Bu zulüm ve sömürü işlemi hakkında Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:
«- Ancak Hak olan Allah'a isyan eden günahkâr kişi karaborsacılıkyapabilir.»
«Mal getirip de bunu piyasaya süren kişi (Allah tarafından)rızıklandırılır. İhtiyaç duyulan malı saklayıp yüksek fiyat arayan karaborsacıise Allah'ın lanetine uğramıştır.» (3)
İnsanların ihtiyaçlı anlarında gıda ve yakıt gibi zaruri maddeler üzerinde karaborsacılıkyaparak vurgun vurmak isteyen sömürücü zalimlerin karanlık ruhî yapısını daPeygamberimiz şöylece açıklamışlardır:
«- Karaborsacı ne kötü insandır. Zira o, Hz. Allah (malları çoğaltıp)fiyatları düşürdüğünde üzülür. Fiyatları yükselttiğinde ise sevinir.»
«İslâm Cemiyeti'nde fiyatları artırmayı arzulayan karaborsacılıkyapan) kişi alçak ve günahkârdır.»(4)
Umumî vasıftaki hadîsleriyle halkın ihtiyaç duyduğu maddeler üzerindekaraborsacılık yapılmasını şiddetle kınayan Peygamberimiz, bütün cemiyetfertlerini kuşatması ve yıkıcı tesiri altına alması sebebiyle özellikle gıdamaddeleri üzerinde karaborsacılık yapılmasını yasaklamıştır. Bu suçu/günahı,Yaratan'la rabıtaları koparmak çapında büyük bir günah olarak bildirmiştir.
Bu mevzudaki açıklamalarında Aziz Önderimiz şöyle buyurmuşlardır:«Fiyatların artmasını arzulayarak gıda maddeleriüzerinde 40 gün karaborsacılık yapankişi Allah'tan Allah da ondan kopmuştur.» (5)
Hadîsteki kırk gün tabiriyle karaborsacılığı meslek edinmek alçaklığınaişaret edilmektedir.
İslâm Dini, karaborsacılığı haram kılmış, karaborsacılık yoluylakazanılacak parayı kendisinden sadaka dahî verilemeyecek,cemiyet kanıylayoğrulmuş bir sömürü kazancı olarak vasıflandırmıştır.
Şanlı Peygamberimizbizleri şöylece uyarmaktadır: [«Ümmetimin toplumunda gıda maddeleri üzerindekaraborsacılık yapan kişi, kazancını sadaka olarak dağıtsa, sadakası Allahkatında kabul olunmaz; üstelik karaborsacılığının günahına da kefaret olmaz.»
«(Fakat) bir kimse de gıda maddeleri getirterek normal piyasa fiyatınagöre satarsa, onu sadaka olarak vermiş gibi olur.»] (6)
Karaborsacılık Hakk'a ve Halk'a karşı işlenen o derece büyük birsuçtur ki, bu çirkin işin ancak maddî ve manevî zarar getireceğiniPeygamberimiz kesin bir dille ve şöylece açıklamışlardır.
"Mü'minler arasında, gıda maddeleri üzerinde karaborsacılık yapankişiyi Allah cüzzam (gibi geçici hastalıklar) a uğratır ve iflâsa düşürür." (7)
Peygamberimiz«Karaborsacılığı ancak korkak olanlar yapar.» (8) buyurarakkaraborsacının er geç korktuğuna uğrayacağını, anlamını sunduğumuz iflâshadîsi ile ne vecîz bir şekilde bildirmektedir.
İslâm Nizamı, karaborsacılığı yalnız günahını beyan ederekyasaklamakla yetinmemiş, bu suçun dünya hayatında cezalandırılmasını da yasalaştırmıştır.
İslâm Hukuku'na göre teşkilâtlanmış bir cemiyettekaraborsacıhapsedilebilir ve hakim kararıylacezalandırılabilir. Malları ise onaylamasa da olsa onun adına satılabilir.
Bu zulüm suçunun faili pek tabiîdir ki Âhiret hayatında da büyüksuçlularla beraber cezalandırılacaktır.
Peygamberimiz bugerçeği şöyle açıklamışlardır:«(Tövbesiz olan) katiller ve ( zimmetlerinegeçirdikleri hakları ödememiş ) karaborsacılar Cehennem'de aynı tabakada birleştirilerekazaplanacaklardır.» (8)
Cuma mesajımızı bitirmedenönemli bulduğumuz bir hususu daha belirtmek isteriz.
Âfetler, kuraklıklar ve diğer doğal sebepler dolayısıyla üretim yetersizliğinden doğacakpahalılıklar, Allah'ın topluma doğrudan bir cezasıdır. Bunun gibi, Hakçizgiden sapan menfaatçi zâlimlerin karaborsacılık ve benzeri yapay etkileri ile oluşan hayat pahalılığı daAllah'ın günahkâr topluma - suçlular aracılığı ile - verdiği bir cezadır.
Bu hususu aydınlatan iki hadîslerinde Peygamberimiz şöylebuyurmuşlardır: [«Allah, gazabınauğratacağı toplumun iktisadî hayatını durgunlaştırır, fiyatlarını yükseltir,iç anarşiyi geliştirir ve yönetici zulmünü şiddetlendirir...»
«Pahalılık ve ucuzluk Allah'ın (görünmez) ordularından iki ordudur.Birinin adı «ihtiras) diğerinin adı «korku» dur.(İnsanların isyanı sebebiyle)Allah pahalılığı dilediği zaman tüccarların kalbine ihtiras'ı koyar, onlardamallara çullanırlar (ve aldıkları malları da karaborsacılık için depo eder;satmazlar.
Allah, ucuzluğu dilediği zaman ise tüccarların kal bine korku'yu salar,onlar da ellerindeki malları hemen piyasaya sürerler.] (10)
Mü'minler!
Allah'ın helâl kıldığı yolardan rızkımızı arayalım ki çalışmalarımızibâdet olsun, dünyamız ve âhiretimiz mutlulukla dolsun.
Peygamberimiz «... Geç de olsa her insan ölmeden (yiyeceği, giyeceği vekullanacağı mukadder anlamına) rızkını elde edecektir. Bu sebeple Allah'ınyasalarına aykırılıktan sakının. Rızkı helal yollarla arayın ve helal olanayapışın. Fakat haram olanı bırakın.» 11) buyurmuşlardır.
İhtirasa kapılmayalım. Cemiyetimize zulmetmeyelim. Toplumun kanınıemerek kazanmaya kalkışmayalım ki nefsimizi ateş azabından korumuş olalım.
Mevzuumuzu, bir Kur'ânbuyruğu ile bitiriyorum:«Ey inananlar!Mallarınızı aranızda (karaborsacılık gibi) haksızlıklarla yemeyin. Ancakkarşılıklı rızaya dayalı helal ticaretleyiyin. (Zulüm, kumar, faiz ve karaborsa gibi haramları işleyerek) birbirinizinkanına girmeyin. Şüphesiz Allah size merhamet eder.» (12)
1) İ. Mace, Hn. 2200.
2) Neylül-Evtar, B.Ma Cae Fil-İhtikâr.
3) İ. Mace, Hn.2153-4.
4) M.Mesâbih (2/107), Hn. 2897, C.Sağîr 2/160.
5) a.g.e. Hn. 2896.
6) a.g.e. Hn. 2898.O.N. Bilmen, Hukuk-u İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhıyye Kamusu, 6/126
7) M. Mesabih, Hn. 2895, M. K. Ummal, 2/236.
8) Müntehab-u KenzülUmmal 2/236.
9) K. Hafâ Hn. 3227.
10) M. K. Ummal,2/237-8.
11) İ. Mace, Hn. 2144.
12) Nisa, 29
