İSLAMİ ÖLÇÜLERE GÖRE GÜZEL GİYİMİN MADDİ ŞARTLARI
İslâm Dini, sözde, davranışta ve işte güzelliği emrettiği gibi giyimdede güzelliği emretmiştir. Bu hutbemizde dinimizin güzele erdirmek için koyduğumaddî nitelikli şartları özetlemeye çalışacağız.
Muhterem Müminler!
a - İslâm Dini'nin koyduğu güzellik ölçülerine göre giyimde güzeleulaşmanın ilk şartı elbisenin şeriatımızın emirleri gereğince örtülmesigereken yerleri örtecek şekilde yapılmış olmasıdır.
Ayrıca vücut hatlarını belirlemeyecek biçimde geniş, azaların tabiîrengini açığa vurmayacak şekilde sık dokulu olmasıdır. Meselâ, kadındaörtünmesi gereken yerler yüz ve eller müstesna vücudun diğer bütün uzuvlarıdır.
Kadın için örtünmesi gereken yerleri tam anlamıyla kapatmayan, kapatsada vücut hatları ve rengini gösterecek şekilde dar ve ince olan giysi gayr-ıİslâmîdir; çirkindir. Çirkin olduğu için de azâb sebebidir.
Elbisenin örtülmesi gereken yerleri örtmesi gereği kadar işindeyaşanılan cemiyet örtüne göre erkeğin giydiği elbisenin kadın elbisesine,kadının giydiği elbisenin de erkek elbisesine benzememesi, yani karşı cinslerarasında benzeşmeye vasat hazırlayıcı olmaması da gerekir.
Peygamberimiz (S.A.V.) davranışta kadınlaşan erkeklerle, erkekleşenkadınlara lanet ettiği gibi bu benzeşmeye vesile olacak giysileri giyenleri delânetlemiştir. Oİslâmî giyinmenin diğer bir şartı da elbisenin canlıvarlıkların resimleri ve motifleri ile desenli olmamasıdır.
b - Temiz Olması:
İslâmî giyimin güzele erdirici maddî şartlarının ikincisi giyilecekelbisenin tertemiz olmasıdır.
Elbisenin temiz olması sadece görünür kirlerden beri olması demekdeğildir. Giyildiğinde namaz kılınabilir derecede temiz olmasıdır.
c - Elbisenin Kâfirlerin Elbisesine Benzemesi:
İslâmî ölçülere göre giyimde güzele ermenin üçüncü şartı giyilenelbisenin Budistler, Museviler, Hıristiyanlar ve Komünistler gibi İslâm dışıtopluluklardan birine ait özel giysilerden biri olmaması ve onların giysisi olduğuçağrışımım yaptıracak derecede benzememesidir.
Peygamberimizin «- (İnançta amelde kılık-kıyafette) bizden başkasınabenze (mek iste) yenler bizden değildir.» (J) buyurarak koyduğugenel ölçü benzeşmeyi muhtevi giyimi ebediyyen çirkin kılmıştır.
d - Elbisenin Lüks Olmaması:
Mümin için meşru ve güzel giyimin dördüncü şartı giyilecek elbisenin,israf çerçevesine girecek şekilde lüks olmaması ve erkeklere haram kılınantabiî ipek ve altın gibi maddelerden mamul ve süslü bulunmamasıdır.
Elbisenin lüks olduğunu belirleyecek objektif ölçü, giyilen elbisenintoplumda çoğunluğun giysilerinden pek çok farklı olması ve dikkatleri büyükölçüde çekecek derecede cazibeli olmasıdır.Bundan kaçınılmalıdır.
Elbisenin erkeklere haram kılınan maddelerden yapılmamış olması isetabii ipekten yapılmamış olması ve altından mamul takıları ihtiva etmemesidir.
Bu itibarla meselâ mümin tabii ipekten mamul gömlek giyemez. Altınyüzük, manşet ve kolye takamaz. Ancak değinmişken açıklayalım ki erkeklerin boyunlarınataktığı kolye ve zincirler altından olmasalar da haramdır. Zira bizim örfümüzdeboğaza kolye ve zincir takmak kadınlara hastır. Kadınlara benzemek iseharamdır.
Peygamberimiz bukonuda: «İpek elbise ve altın (takılar) ümmetimin erkeklerine haram,kadınlarına helâl kılındı.»
«Dünyada ipek elbise giyen kişi, âhirette ipek elbise giyemez.»] (3)buyurmuştur.
Evet bunlar haramdır, müminler için çirkinliktir. Böylesine elbiselerve süsler ateş azabına sebeptir.
Burada bilvesile ifade edelimki, erkek elbiseleri için yakalara, kollara ve diğer bölümlere eni-boyu üç dörtparmağı geçmeyen ipek parçaları ile süs yapılabilir. Bu caizdir. (*)
Lükse; harama konu elbiselerden kaçınmadıkça giyimde meşruluğa vegüzele ulaşılamayacağı içindir ki Peygamberimiz ilk müminleri şöyleceuyarmıştır!
[«Dinliyor musunuz; dinliyor musunuz? Giyimde sadelik imandandır.Giyimde sadelik imandandır.»
«İsrafa düşmeksizin ve büyüklük duygusuna kapılmaksızın (dilediğinizi)yeyiniz. (Dilediğinizi) giyiniz. (Çevrenizin muhtaçlarına da yedirip -giydirerek) sadaka veriniz.»] (*)
e - Elbisenin Hoş Görünümlü Olması:
Bu da İslâmî giyimin bir güzellik şartıdır. Bu şarttan maksatelbisenin vücuda uygunluğu, renkleri arasında uyumluluğudur.
Vücuda oldukça büyük gelecek bir giysi ile renkleri canlı ve birbirinezıt olan giysinin dikkatleri olumsuz yönde çekeceği, göze hoş görünmeyeceği,sonuç olarak da bakanların hafife almalarına neden olacağı bir gerçektir.
Bu sebeple giyside vücuda uygunluk ve renk ahengi de bir güzellikşartıdır. Bu şarta da önem verilmesi gerekir. Giyinmekten maksat yalnız veyalnız örtünmek değildir.
Zira giyim güzelliğiYüce Dinimizin emridir.Kur'an-ın açıklamasına göre giyinmek yalnız örtünmekiçin değildir. Güzelleşmek içindir de.
Araf Sûresi Âyet 26:«Ey Âdem oğulları! Size çirkinyerlerinizi örtecek giysi, süsleneceğiniz elbise indirdik. Takva libası, (şüphesiz)o daha hayırlıdır..,»
Giyimdeki ana gayelerden biri güzelleşmek olduğuiçindir ki Rabbimiz müminlerin kültür ocağı ve ibadet mahalli olan camileregiderken güzel giyinmesini şöylece emir buyurmuştur.
«Ey Âdem oğulları!(İbadet etmek, bilginizi artırmak,irfanınızı geliştirmek için gidebileceğiniz bütün) mescitlere gittiğinizdegüzel elbiselerinizi giyin...» (6)
Elbisenin beğenilen vasıfta güzel olması lüzumunu Peygamberimizinaşağıdaki emirlerinden daha açık bir şekilde öğreniyoruz:"(Ey Müminler!) Sizler mümin kardeşlerinizin yanınagidecek (ilişkiler kuracak) sınız. Bu sebeple beraberinizde götürdüğünüzeşyanın bakımı ve temizliğine önem veriniz. Elbiselerinizi düzene sokupgüzelleştiriniz ki insanlar arasında bir benek gibi (dikkat çekenlerden)olunuz. Şüphesiz Allah çirkinliği ve çirkinliğin benimsenmesini sevmez."(7)
Aziz Müminler!
Elbisenin güzel; hoş görünümlü olması konusunun özellikle kadınlarımıztarafından yanlış değerlendiril-memesine bilhassa değinmek isteriz.
Onlar giyimle ilgili açıklanan şartlardan şer'î esaslara uygunlukşartına özenle uyacaklar ve hususiyle elbiselerinin bizatihi süs olma vasfımtaşımamasına dik-, kat göstereceklerdir. Zira İslâmî anlamda elbisenin güzellikvasfını taşıması ile kadının dişiliğini belirginleştirici süs olma vasfınıtaşıması ayrı, ayrı şeylerdir.
Müminler!
İslâm ruh ve bedenden oluştuğu için İslâm'da ruhunyanısıra şekil de önemlidir. Peygamberimizin; «Şüphesiz Allah sizinsuretlerinize ve mallarınıza bakmaz. O sizin ancak kalplerinize ve amelleriniz (deki İhlasınız) a bakar.» (*) anlamındaki hadisi şeklin mutlakanlamdaki önemsizliğini değil kalpteki İhlasın şeklî görüntüye üstünlüğünüaçıklamaktadır.
1. Size güzelliklerle dolu bir hafta diliyorum Aziz Cemaatim! Et-Tac, 3/179.
2.S. Tirmizî, Hn.2696.
3. R. Salihîn, B.Tahrim-i libasil-Hariri.
4. Fethül-Kadîr,8/91.
5.M. Mesâbîh, Hn.4345; Et-Tac, 3/163.
6. Araf, 31.
7. R. Salihin, B. Sıfat-ı Tûlil-Kamısı..
8.C. Sağîr, 1/74.
