İSLAM İTİKAD NİZAMI (İMAN ESASLARI)
Yüce Peygamberimiz, bir hadislerinde İslâm Dini'nin iman esaslarını hülâsa ederek şöyle buyurmuştur:
«Îman; Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ÂhiretGünü'ne inanmak, kadere, hayır ve şerrin Allah'ın yaratmasıyla vücut bulduğunaîman etmektir.» (1)
Peygamberimizin diliyle altı madde halinde özetlenen İslâm İtikadNizamı (iman esasları) İslâm Dini'nin özünü teşkil eder.
İnsan, beşerin kafa gücüyle çözümleyemeyeceği varlık ve hayatproblemlerini İslâm itikad nizamı ile çözer. Varlıkların yaratılış hikmetini vemukadder sonucunu bu nizamla bilir. Vazifesini ve ölümlü hayatın kudsî gayesinibu nizamdan öğrenir. İnsan, ruhî buhranlardan, karanlık felsefelerden, temelsizbeşeri ideolojilerden, neticesiz tefekkürden bu nizâmla korunur.
Yaşama manâsını, ruh aydınlığını, kalb kuvvet ve neşesini İslâm itikadNizâmı'nda bulur.
Hutbemizde İslâm İman nizâmını özetleyerek sunmaya çalışacağız.
a - Allah'a İman:
İslâm İtikadNizâmı'nın temeli Allah'a imandır.Varlığını zatından alan ve bütün varlıklarıyaratan Allah'tır.
O, varlığının başlangıcı ve sonu olmayan, benzeri bulunmayandır.
O, yaratan, bilen, işiten, gören, kanun koyan, dileyen, dilediğiniarzu ettiği anda yaratmaya gücü yeten, rızık veren, dirilten-öldüren, bütünyüce sıfatlarla vasıflı ve eksik sıfatlardan beri olan ve rahmeti gazabınıkuşatan bir Rab'dır.
O, bize kendisini Kur'ân-ı Kerîmde sıfatlarıyla tanıtmaktadır İhlassûresinde ise şöyle buyurmaktadır:
«(Ey Peygamber:) de ki, O, Allah'tır ve birdir. O, Allah'tır. Bütünvarlıklar O'na muhtaçtır. Doğurmamıştır, doğrulmamıştır . Hiç bir şey O'nundengi ve benzeri değildir.»
b - Meleklere İman:
Melekler, Allah'ın erkeklik ve dişilikten ve hür iradeden beri olarakyarattığı nuranî varlıklardır.Kur'ânın açıklamalarına göre Melekler Allah'ınyarattığ varlıklarla ilgili iradesinin ve emirlerinin yerine getiricileridir.
Melekler Allah'ın kendilerine verdiği izin ve güçle Rabbimizlepeygamberleri arasında elçilik yapmak, canları almak, insanların sözleri veişlerini tespit etmek, ilâhî azabı ve rahmeti indirmek, tabiat hâdiseleriniidare etmek gibi pek çok vazife yaparlar.
Rabbimize itaatkârdırlar. O'na hamd ve O'nu tesbih ederler.
c - Peygamberlere İman:
Peygamberlere iman,itikad esaslarımızdan biridir.
Yüce Allah, insanların yalnız kendi zâtını ilah edinmeleri, yalnızkendisinin koyduğu emirlere ve yasaklara göre yaşamaları için onlarayasalarını tebliğ edecek Peygamberler gönderdi. Onların sayılarını yalnızAllah bilir.
Peygamberlerin her biri bir millete peygamber olarak gönderildi.Yalnızca son ve evrensel kılınan Peygamber Hz. Muhammed (s.a.) Kıyamet Gününekadar yaratılacak bütün insanlığa peygamber olarak gönderildi.
İlk Peygamber Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e kadar bütün Peygamberler insanlarıAllah'a döndürmek, onları insanların egemenliğinden kurtarıp hür yaşatmak,adalet ölçülerini kökleştirmek ve hayatın bir imtihan olduğunu duyurarakAllah'ın huzurunda muhakeme olunacağını bildirmek...ve Cennet ve Cehennemi habervermek için geldiler.
Onlar, insan hayatını Allah'a iman ve ahlâk te temeller üzerinde kurmakve yükseltmek için tebliğde bulundular.Mücadele verdiler.
Yüce Allah peygamberlere imanla ilgili olarak Nisa süresinin 152.âyetinde şöyle buyurur:«Allah'a ve Peygamberlerine iman eden ve Peygamberlerdenhiç birisi arasında (peygamber olmaları yönünden) fark gözetmeyen kimseleregelince, işte bunların Allah kıyamette mükâfatını verecektir. Allah çokbağışlayıcı ve çok merhametlidir.»
d -Kitaplara İman:
İnandığımız Peygamberlerin tebliğ ettiği ve tebliğ edildiğitopluluklar için hayat nizâmı olmuş, bâtıl felsefeler ve beşerî doktrinlerkarşısında Rabbimizin kanunlarını teşkil etmiş kitaplara; Tevrat, Zebur ve İncil'in,Hz. Adem ve İbrahim gibi Peygamberlere indirilen Suhufların asıllarına inanmakda iman esaslarımızdan biridir.
İslâm itikad nizâmı bu mukaddes kitapların asıllarına inanılmasılüzumunu bildirir.Ancak yürürlükten düşürüldükleri hakikatini de açıklar.
Artık Allah'tan gelen son ilâhî eirler ve yasaklar mecmuası olanKur'ân'a inanılacak, O'nun emirleri ve yasaklarına göre yaşanılarak Allah'aitaat edilecektir.
Yüce Allah kendisinden bir ışıkolarak nitelediği Kur'ân'a inanılmasını şöylece emretmektedir:
«Allah'a, Peygamberi Muhammed'e ve indirdiğimiz Nûr'a iman ediniz.Allah yaptıklarınızdan haberdardır.»
e - Kadereİman:
Kadere iman, inanılması gerekli inanç esaslarımızdan biridir.Rabbimize kemâl sıfatlarıyla inanmanın tabîi bir sonucudur.
Mü'minler!
«Allah'ımızın; yarattığı bütün varlıkları ve hâdiseleri, bizzatkendisi tarafından konulan maddi ve manevi kanunlara bağlamasına ve bütün olacakları sonsuz olan ilmiyle biliptakdir etmesine kader denir.»
Evrensel bir program olarak da vasıflanabilecek olan Kadere inanmaklamükellef olan mü'minler, hayırların ve şerlerin ancak Allah'ın takdiri veyaratmasıyla vücut bulacağına inanmakla da yükümlüdürler.
Rabbimiz serlere razı olmaz. Ancak kulluk denemesine tabi kıldığıkullarının iradelerini kullanarak ve atılımda bulunarak vücuda getirmekistedikleri şerleri de yaratır.
f - Âhiret Günü'ne İman:
İslâm itikad nizâmında iman esaslarından biri de Âhiret Günü'neinanmaktır.
Âhiret hayatı ikibölümden müteşekkildir.
a - Ölümle başlayacakkabir hayatı,
b - Allah'ın huzurunda muhakeme olunarak ceza veya mükâfat görülmeküzere bütün insanların kabirlerinden diriltilmesiyle başlayacak ebedî hayat.
Evet, dünya hayatı ölümle bitmeyecek, kabir hayatı ile yenidenbaşlayacaktır. Allah bütün insanların vücutlarını yeniden diriltip ruhlarıylabirleştirecek, huzurunda muhakeme edecektir. Mükâfat olarak Cennet'e koyacak,ceza olarak da Cehennem'e sokacaktır.
Tegâbun sûresi, âyet7:«O inanmayanlar öldükten sonra kat'iyyen diriltilmeyeceklerini iddia ettiler.Deki: Hayır, hayır. Rabbime yemin olsun ki siz mutlaka diriltileceksiniz. Sonrada yaptıklarınız size bildirilecektir. Bu da Allah'a göre kolaydır.»
Aziz Mü'minler!
İnsanlık camiası içerisinde, Müslümanları diğer batıl dinlerin vebeşerî sistemlerin mensuplarından ayıran ana olgu İslâm Dini'ne, O'nun itikadnizamına göre iman etmektir.
Bu gerçeği ve beşer hayatında görülen buhranların, krizlerin,zulümlerin ve gayesizliğin kaynağının iman yoksunluğu olduğunu iyice biliniz.
Yüce Rabbimden cümlemize îman neşeleri içersinde yaşanacak bereketlibir ömür niyaz eder hutbemizi bir hadisle bitiririm:« Allah'tan başka hiç birilâh olmadığına ve benim de Allah'ın peygamberi olduğuma inanan ve getiriptebliğ ettiğim (iman esaslarına, helâller ve haramlara) iman eden kişiyi AllahCehennem ateşiyle azaplandırmaz. O kişinin Cennet'e girmesi katileşir.» (2)
1.Et-Tac, 1/25.
2.M. Zevâid, K.İman, 1/16.
