İSLAM DÜZENİNDE KOMŞULUK GÖREVLERİ -2
Cemiyet bünyesindeyaşadığımız hayatın olumlu ve olumsuz yönleri ilk olarak komşular arasıilişkilerde görüleceği için, İslâm Dini, komşularımızın hakkımızdakiyargılarını Müslümanlığımızın değerölçüsü olarak belirlemiştir.
Bilgin sahabî Ebu Hüreyre şöyle anlatıyor.«Yanınagelen bir kişi ile Peygamberimiz arasında ilginç bir söyleşi gerçekleşir:
-EyAllah'ın Peygamberi! Bana yapabileceğim öyle bir işöğretiniz ki ben onu yapıncaCennet'e gireyim,
- İyibir insan ol.
- Beniyi bir insan olduğumu nasıl bileyim?
- (Mesken, meslek veticaret) komşularına sor. Senin iyi olduğunu söylüyorlarsa iyisin. Kötüolduğunu dile getiriyorlarsa kötüsün.» (1)
Dünya hayatındakomşularımızın hakkımızdaki iyi düşünceleri/yargıları bizi Halk'ın sevgilisi yaparak mutluedeceği gibi, Hakk'ın sevgilisi kılarak da mesut edecektir.
Peygamberimizşöyle buyururlar:«Bir mü'min vefat edince komşularından iki kişi, o adamhakkında - Biz kendisinden iyilik ve hayırdan başka bir şey görmedik- diyeşahitlik ederse, o adam Allah katında iyi olmadığı halde bu iki komşununşahitliği sebebiyle Allah zülcelâl ilgili meleklere şöyle buyurur: -Bu ölenkulum hakkında benim bilgime göre değil de o iki kulumun şahitliğine göreişlem yapın.» (2)
Muhterem Mü'minler!
Ferdin toplumhayatındaki davranışlarına en yakından tanık olan İslâmî ölçülere bağlı komşuların menfî/olumsuzhükümleri/kanaatleri de gerçeğin ifadesidir.
Böyle olduğu için de karanlık bir geleceğinhabercisidir. Zira, çokça namaz kılan, çokça oruç tutan ve pek çok sadaka verenfakat sözleriyle de komşularını üzen/ rahatsız eden bir kadından huzurunda sözedildiğinde Peygamberimiz şöyle buyurdular:
«- O kadın (dahayır yoktur.O) Cehennem'dedir.»(3)
Komşu haklarınasaygısızlık ve tecavüz, mü'minin diğer bütün faziletlerini de değerdendüşürdüğü ve âhiret azabını yürüttüğü içindir ki yukarıda sunduğumuzhadislerden de anlaşılacağı üzere Peygamberimiz bu konuya son derece önemvermiştir. Ashabının komşuluk ilişkilerini yakından izlemiş ve sık sıkuyarılarda bulunmuştur. Aşağıdaki örneği dikkatle izleyelim.
Bir sahabe Allah'ınResûlü'ne (S.) gelerek şöylece dert yanar.
- (YaResûlellah!) Ben falanca topluluk içinde
yaşıyorum. Onlardan enyakın olan (komşum) bana en büyük zararı veriyor, (ne yapayım?)
Allah'ın Resulü Hz. EbuBekir, Ömer ve Ali'yi şikâyet edilen topluluğa gönderir. Onlar da mahallinmescidinin kapısında durarak yüksek sesle şu ölçüyü tebliğ ederler:
- Eyinsanlar! İyi dinleyiniz. (Çevrenizdeki) kırk evde yaşayanlar sizin komşularınızdır.Komşusu fenalıklarından emin olmayan kimse (cezasını çekmeksizin) Cennet'egiremez. (4)
Burada şu çok önemlihususa da işaret etmek isteriz.Suçlar/günahlar mahiyetleri itibariyle aynı isede komşulara karşı işlenenleri, fertler arası güveni ve toplum düzenini dahaşiddetli bir şekilde sarsacağından, suçların/günahların en büyüğünü teşkilederler.
Bakınız bu gerçeğipeygamberimiz nasıl açıklıyor: " (Çokiyi biliniz ki,) kişinin komşusunun (veya ortağının) evinden bir şey çalması,onun için on evden çalmasından çok daha büyük günahtır.)
Kişinin komşusunun (veyaortağının) hanımı ile zina etmesi de onun için on kadınla zina etmesinden dahabüyük bir günahtır. (Daha büyük bir azâb sebebidir.) (5)
Üzülerek itiraf etmeliyizki, İslâm'ın ahlâk ve fazilet değerlerinden gereğince nasibini alamayan bizler gibi zayıf mü'minlerarasında komşuluk görevleri giderek kudsiyyetini ve ihtişamını kaybetmektedir.
Ne acıdır ki mektep,mesken, meslek, iş, ticaret ve memuriyet komşuluğu yerini alâkasızlığa,çekemezliğe yıkıcı rekabetlere vedüşmanlığa bırakmaktadır.
Öz ifadeyle ahlâkî çöküntümüzükomşuluk ilişkilerimizdeki yıkımda görmek mümkündür.
Mü'minler!.
Peygamberimiz: «Allah katında dostların en hayırlısı dostuna karşı enhayırlı olanıdır. Allah katında komşuların en hayırlısı ise, komşusuna karşı en hayırlı olanıdır.» (6)buyurur.
Komşularımızı sevelim. Onlar tarafından sevilmeye çalışalım.Komşularımız dünya ve âhiret hayatımızın mutluluğuna sebep olacak kıymetliinsanlardır.
Onları üzmekten, onlara zarar vermekten kaçınalım. Zira Peygamberimiz,«Ahiret Günü'nde (birbirleriyle davalaşacak) hasımların ilk ikisinin komşularolacağını.» duyurur.(7)
Cebrail'in, Peygamberimize, peygamberlerimizin de inananlara ısrarlatavsiye buyurduğu komşuluk görevlerini biz de birbirimize öğütleyelim. Son sözü Peygamberimize bırakalım:«Komşusukötülüklerinden emin olmayan kişi (cezasını çekmeden) Cennet'e giremez.» (8)
«Allah'ı ve Peygamber'ini sevmek (veya Allah ve Peygamberi tarafındansevilmek) isteyen kişi konuştuğu zaman dosdoğru konuşsun. Kendisine (sır,vazife veya gibi bir) emanet bırakıldığı zaman emaneti korusun/sahibineversin. Bir de çevresindeki komşuları, dostları ve arkadaşlarına (gücünispetinde) ikramda bulunsun.» (9)
1) Sünen-ü İbn-iMace, Hadis No: 4222.
2) Ramûzul-Ehâdîs,1/63 (İza bölümü).
3) Mişkâtül-Mesâbih,Hadis No: 4992.
4) Kurtubî, cüz 5,sh. 185.
5) İbn-ü Kesir,Furkan, 68, (3/326) Hadis özetlenmiştir.
6) Sünenüt-Tirmizî, Hadis No:1945.
7) Mişkâtül-Mesâbih,Hadis No. 5000.
8) Tac 5/15.
9) M. Mesâbih, Hn.4990.
