CİHAD NEDİR, CİHAD İÇİN GEREKLİ VASIFLAR NELERDİR..?
Kur'ân-ıKerîm'de ilâhi yardıma erecekleri ve de Cennet'e girecekleri açıklanan gerçek müminler Allah'ın Hizbi olaraknitelenirler.Bizim Allah Erleri olarak Türkçeleştirmeyi tercih ettiğimiz bubilgili ve bilinçli mü'minlerin kültürel ve ahlâkî vasıflarından biri dekınayanların yermesinden korkmaksızın Allah yolunda cihâd etmektir.(1)
İslâm'a muarız olanların «yakma-yıkma» ülküsü, mü'minlerin büyük birkısmının da - eksik bir kavrayışla - yalnız silâhlı savaş eylemi olarakalgıladıkları cihâd, gerçekten çok iyi bilinmesi gereken bir mevzudur. Çünkümümin için «Hayat iman ve cihad'dır.»
Cihâd Nedir?
Bir işi başarmak için bütün güç ve gayretin kullanılması anlamınıiçeren bir kökten türeyen cihadı Ku'ân'dan ve Sevgili Peygamberimizin Kur'ân çizgisindeki açıklamalarını oluşturanSünnet'ten hareketle açıklamayaçalışalım.
Cihâd, Allah'ın ve Peygamberi Hz.Muhammed'in bütün emirlerine itaat etmek ve tümyasaklarından sakınmaktır.
Cihâd, nefislerimizin İslâm Dini ile çatışan arzuları ve eylemlerinekarşı mücadele vermektir. Cihâd, ikna edici aklî ve ilmî delillerisunarak insanları İslâm'a çağırmaktır.
Cihâd, haklar ve özgürlükleri çiğneyen egemen güçlerle ve İslâm Yurdu'na saldıranmütecavizlerle savaşmaktır.İslamın yaşanması ve öğretilmesi önündeki engelleri kaldırmaktır.
Cihadla ilgili olarakyaptığımız tarif nitelikli bu açıklamalar değinildiği üzere Kur'ân ve Sünnet'enkaynaklanmaktadır. Kaynak vasfındaki Kur'ân ve Sünnet yasalarını tariflerimizdeki sıraya göre şöyleceözetleyebiliriz:
a- Allah'ın ve Peygamberinin emirleri ve yasaklarınaitaatin cihad olduğunu Yüce Peygamberimiz verdiği değişik örneklerlerleaçıklamaktadır.
-Salat ve Selam üzerine olsun - O, şöylebuyurur:[«Namaza sarıl. Zira namaz cihâdın en fazîletlisidir.»
«Yaşlının, çocuğun,âcizin ve kadının cihâdı Hac ve Umredir.»] (2)
Bu hadîsleriyle namazkılarak, hac ve umre yaparak Allah'a itaat etmeyi cihâd olarak niteleyenPeygamberimiz, halal rızık kazanmak için çalışmayı da cihad olaraktanımlamıştır.(3) Ayrıca aşağıda açıklanacağı üzere Allah'ın emri olduğu içinana-babaya itaat ve ikramı da cihâd olarak vasıflandırmıştır.
Huzuruna gelerek savaşiçin hazırlanan orduya katılma izni isteyen bir sahabiye Allah'ın Resulüana-babasının sağ olup-olmadığını sormuş, sağdır cevabını alınca da şöylebuyurmuştur:
- Anan-baban için(çalışarak ve onlara ikram ederek) cihad et.(4)
b- Nefislerinolumsuz arzu ve isteklerine karşı çıkmanın cihad olduğunu da Sevgili Peygamberimiz şöylece açıklamaktadır:«Düşmanlarınızla cihâd ettiğiniz gibi nefsinizin (Allah'a isyânvasfındaki) arzularıyla da cihâdediniz. (5)
Çünkü mücâhid nefsinin(ilâhî emir ve yasaklarla, çatışan) arzularına karşı mücadele edendir.» (6)
c- İnsanları İslâm'a, onun belirlediği doğru yöntemlerle çağırmanın cihad olduğu hakikatini ise Kur'ân-ı Kerîm, Furkan Sûresinin 52. âyetindeöğretmektedir. Bu âyette şöyle emir buyurulmaktadır:«Kâfirlere (ve düzenlerine)uyma.Onlara karşı Kur'ân'la büyük bir cihad ver».
Görülüyor ki bu ilâhîdüstur Kur'ânın sunduğu iman ve hayat kurallarını, onun öğrettiği ikna edici ve sevdirici yöntemlerikullanarak İslâm'a çağırmayı büyükcihâd olarak açıklamaktadır.
d- Temel haklar ve hürriyetleri çiğneyen baskıcıgüçlere karşı baş kaldırmanın cihad olduğunu da Peygamberimiz açıklamaktadır.-Allah şanını yüceltsin-O, zalim yönetimlere ve yöneticilere kaşı verileceksiyasî ve hukukî mücadeleyi cihâdın faziletlisi olarak şöylece talimetmektedir:«Cihadın en faziletlisi (insanların hakları ve hürriyetleriniçiğneyen) zalim yöneticilere karşı Hakk'ı haykırmaktır.» (7)
Silahlı saldırganlara karşı savunma savaşı vermenin ve İslâm'ınönündeki engelleri gidermenin cihad olduğu da aşağıda anlamları sunulacakâyetlerde bildirilmektedir.
[«Sizinle savaşanlarlaAllahın koyduğu ölçülere uygun olarak siz de savaşın.Aşırı da gitmeyin.Şüphesiz Allah koyduğu sınırlarıaşanları sevmez.» « Fitne olan baskı ve zulüm kalkıncaya ve engeller kaldılarak Allah'ın dini özgürce yaşanıncayakadar onlarla savaşın. Eğer savaşa son verecek olurlarsa (bilmelisiniz ki)düşmanca tavır ancak zalimlere karşı gösterilebilir.»] (8)
Muhterem Müminler!
Kur'ân ve Sünnet'edayanarak yaptığımız izahlar cihâdınİslâm'ı Allah'ın rızasını amaçlayarak yaşamak ve yaşatmak olduğunu bir diğeranlatımla belirli bir eylem olmayıp İslâmi emir ve yasakları uygulamada sonderece bir gayret ve samimiyet göstermek olduğunu açıklamaktadır. Ayrıcacihadın önemini de vurgulamaktadır.
Silahlı savaş anlamınıiçermiş olsa da cihadı yalnızca bu anlamıyla çağrıştırmak doğru değildir.Çünküözellikle Kur'ân silahlı savaş anlamına kıtal ve katl sözcüklerinintürevlerini kullanmaktadır.
Mümin olarak vazifemizaçıklamaya çalıştığımız, manasıyla cihâdı kavramak ve uygulamaktır.
İçinde yaşadığımız laiktoplumda ve bizi kuşatan İslâm dışı kurumların ve Hak'dan yoksun çevrelerinetkinliği altında cihâd vazifemizi yapabilmek,bir diğer anlatımla İslâm'a göreyaşayabilmek iki mühim şartın geçekleştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bunlardan biri bilgi (ilim),diğeri de Âhiret hayatını dünya hayatına tercihtir.
Mümin İslâm Dini'nin sonhakikat nizamı olduğunu sağlam ve kendisini tatmin edecek bir bilgiylekavrayamazsa, onu yaşama ve yaşatma mücadelesi vermesi mümkün değildir. Busebepledir ki ancak Hak ile Bâtılı ayırabilecek bilgiye ve irfana mâlik olan kişi cihad yapabilir.
Bilginin ehemmiyetiniaçıklamak içindir ki, Mevlâmız, Tevbe ve Saff sûrelerindeki cihad emirlerininakabinde şöyle buyurmaktadır:«... Eğer bilirseniz cihad yapmanız sizin için daha.hayırlıdır.» (9) Cihad için âhiret hayatını dünya hayatına tercih etmek deşarttır. Zira âhiret hayatının ebedîliğine inanmakla beraber, âhiret saadetinidünya nimetleri ve zevklerine tercihedecek bir iman bilinci ve gücüne ulaşamayan kişi, cihad veremez. Yani bir ömürboyu İslâm'ı yaşayamaz, yaşatma, koruma ve yayma mücadelesi veremez.
Yaşadığını yaşatmak,hayata hâkim kılmak için verilmesi gereken ve hapisle, sürgünle, ölümleneticelenebilecek cihad nevilerinde ise, çok daha güçlü bir âhiret sevgisi vetercihi şarttır.
Kur'ân'ın cihad içinağırdan alanları "Yoksa siz dünya hayatını âhirete tecih eder mi oldunuz ?"şeklinde yermesi islâm'î hayatı diğer yaşam biçimlerine tercih anlamına âhirethayatının tercihinin gerekliliğini vurgulamaktadır.(10)
Açıklamaya çalıştığımızbu iki şartın önemini bildirmek içindir ki, Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:
«Aranızda cehalet vedünya sevgisi hâkim olmadıkça, siz Rabbinizden bir güç ve şuur üzerinde olacaksınız.Hakka çağıracak, Batıllardan sakındıracak; Allah yolunda her türlü cihadıyapacaksınız.
Aranızda cehalet ve dünyatutkusu yayıldığında ise İslâm'a daveti, Batıl'lardan sakındırmayı; cihadıterkedeceksiniz.
Bu gibi dönemlerde Kur'anve Sünnet gerçeklerini söyleyenler Muhacirlerin ve Ensar'ın ilkleri gibidir.(İlk dönem Müslümanlar gibi erdemlidir.)»Yüce Rabbimizden cümlemizi cihâd aşkıile yüceltmesini diler, bizleri cihâdlı müminlerden kılacak hakikat bilgisive âhiret sevgisine erdirmesini niyaz ederim.Şüphesiz Allah, Kendisini görür gibiyolunda cihâd eden ve uğrunda harcama yapan kullarıyla beraberdir.» (10)
1) Maide 54, Mucadele 22.
2) MünahabûKenzül-Ümmal Kıtabus-Salati, C. Sağîr 1/144.
3) Mişkâtül-MesâbihHadis No: 3817.
4) C. Sağîr 2/54.
5) El-Mufredat(Cehede) maddesi.
6) Sünenüt-Tirmizî K.Fezâilil-Cihâd, Bab 2.
7) Keşfül-Hafa HadisNo: 457.
8) Bakara 190-193.
