22- Ara Bozmak ve Uzlaştırmak
Allah'ınKitabı'ndan: "Ancakmü'minler kardeştirler. (İman kardeşliğinin gereği olarak, ihtilaf ettiklerizaman) ikikardeşinizin arasını düzeltin. Allah'ın buyruklarına aykırılıktan da korunun kimerhamet olunasınız."
Hucurat Sûresi âyet 10
Uzlaştırmak pek hayırlı bir ameldir
Hz.Ebud Derda (r.a.v.) anlatıyor:
"Allah'ınResûlü öğretmek amacıyla sordu:
-Size (farzolanların dışındaki nâfile) oruç, namaz ve sadaka derecesinden daha üstün (ve sevablı) bir amel öğreteyim mi?
-Evet, (evetöğret Ya Resûlellah!)
-(Sözünüettiğim amel) ihtilaflıkişileri; kuruluşları uzlaştırmaktır.
Arabozmak ise kökten kazıyıcıdır.
Saçınkökünü kazır demiyorum ha! Dînin (öğütlediği îman, ahlâk ve adâlet hayatının) kökünü kazır."1
Uzlaştırmak iman kardeşliğinin gereğidir
Hadîsimizdenanlaşılacağı üzere uzlaştırmak pek sevablı bir ameldir. Başlıkta sunduğumuzHucürat Sûresinin onuncu âyetine göre uzlaştırmak îman kardeşliğinin yüklediğiilk görevdir.
Uzlaştırmakçok sevablı bir amel olduğu gibi arabozuculuk da pek büyük bir günahtır.
Busebeble fertler ve kurumlar arasında ara bozucu sözler ve davranışlardankaçınmakla mükellefiz.
Ayrıcaara bozucu kişilerin şahsiyetlerini araştırmaksızın sözlerini önemsememekle deyükümlüyüz.
HucuratSûresinin altıncı âyeti bizleri şöyle uyarmaktadır:
"Eyİman edenler! Açıktan günah işleyici (olup güvenilir olmayan) bir adam size bir haber getirirseonu araştırın. (Araştırmazsanız)bilmeyerek birtopluluğa sataşırsınız da yaptığınıza pişman olursunuz."
İhtilafa düşenleri barıştır
EbaEyyub el-Ensarî'den... (r.a.v.)
Allah'ınResûlü (s.a.v.) ona şöyle buyurdu:
-Allah için kızıl develeri bağışlamaktan daha hayırlı olan sadaka vasfındaki birameli sana öğreteyim mi?
-Evet, öğret Ya Resûlellah!
-İhtilafa düşen insanları uzlaştırır, bir birinden kopanları kaynaştırırsın.2
Dedikoduyu bırak
Abdullahİbn-i Mesud (r.a.) rivayet ediyor:
"Birsahâbî Allah'ın Resûlü'ne (s.a.v.) geldi ve şöylece ricada bulundu:
-Bana öğüt ver(irmisinizYa Resûlellah!)
Allah'ınResûlü de (şu öğütleri) verdi:
-"Ona şöyle denildi. O da böyle dedi." gibi dedikoduları, çok sual (soru) sormayı ve de lüzumsuz malharcamayı bırak."3
Söz taşıyanlar en kötülerinizdir
Hz.Esma binti Yezid'den.. (r.a.)
Allah'ınResûlü bir sohbetleri sırasında Ashâb-ı Kirâm'a (saygıdeğer arkadaşlarına) şöyle buyurdu:
-Size en hayırlı olanlarınızı bildireyim mi?
-Evet, bildir Ya Resûlellah!
-Görüldükleri zaman Allah'ın anıldığı, (O'nun emirleri ve yasaklarının hatırlandığı) kullardır.
-Size en şerlilerinizi; kötülerinizi de bildireyim mi?
-Evet, (evetbildir Ya Resûlellah!)
-Dostlar arasını bozan, (insanların birinden diğerine) söz taşıyan suçsuz kişilere çamuratmak isteyenlerdir.4
1 Tirmizî Kıyame 57, Ebû Davûd Edeb 51
2 Zehebî K. Kebâir El-Kebîretüs Sâlisevel-Hamsûne.
3 Levamlü'l-Ukul 3/273, M. Zevâidİ/158
4 Müsned 6/459
